الشيخ محمد علي الگرامي القمي
140
مالكيت ها ( فارسى )
الهى و درماندگان راه ( صرف مىشود ) اين حكم الهى است و خداوند داناست و به حكمت كار مىكند » . چند گروه از فقرا از مصرف زكات بر كنار و محروم مىباشند : 1 . سادات فقير ، اصل مسأله در اسلام مسلّم است كه زكات به فقراى سادات نمىرسد . سادات فقير بايد از صندوق خمس استفاده كنند . در علّت اين حكم ، آراء مختلف است برخى گفتهاند « 1 » حكم مزبور براى ساختن گروهى فعّال و مبارز از فرزندان پيامبر صلى الله عليه و آله مىباشد كه دائما هوشيار و مراقب حوادث باشند ، اينها از جيب حاكم برداشت مىكنند كه معلوم نباشند . . . سادات آن زمان گروهى مبارز بودهاند كه بالأخره بسيارى از آنها فرارى مىشدهاند . . . » ولى اين راى كامل نيست ، زيرا مسأله ، مسأله فقر است نه مبارزه ، سيد فقير هر چند مبارز هم نباشد ، مىتواند از سهم سادات بگيرد و نبايد به او زكات داد . از طرفى مسأله ياد شده به زمان ائمّه اختصاص ندارد كه بگوييم چون آن زمان مبارز بودهاند سهم سادات مىگرفتهاند . برخى ديگر گفتهاند زكات مال اضافى هر شخص است و در برخى روايات تعبير به « اوساخ » شده كه معمولا تصوّر مىكنند : اوساخ يعنى « چركها » ! و مىگويند : زكات به منزلهء فضولات و اضافات اموال است ( مانند چرك بدن ) كه بايد به دور ريخته شود ، و مقام سادات كه از نسل پيامبرند اشرف از اين فضولات است و نبايد فقر آنها از اين طريق درمان
--> ( 1 ) - اين جهت را مرحوم دكتر على شريعتى معتقد بود . نامبرده متاسفانه در بسيارى از مباحث فقط بر اساس ذوق حرف ميزد ، نه برهان .